Katran

“Türkiye'nin yakın tarihindeki siyasal şiddet ve terör olgusunu tarih yazıcılığı ve kolektif hafıza ekseninde soruşturan kapsamlı bir arşiv incelemesi.”

Katran dergisinin 15 Eylül 2026 tarihli 6. sayısı, genel yayın yönetmenliğini Nuray Yay'ın üstlendiği ve giriş bölümündeki kuramsal çerçevesi Ahmet Buğra Öksüz tarafından kaleme alınan "Türkiye'de Terör" dosyasıyla yayımlandı. İnceleme, Cumhuriyet sonrası siyasal şiddet tarihini kronolojik bir döküm olmanın ötesine taşıyarak tarih yazıcılığı, kolektif hafıza ve ideolojik söylemsel çerçevelemeler üzerinden ele alıyor. Sayıda kavramsal analizlerle başlayan tartışma; 1960 Anayasası sonrasındaki göreli özgürlük ikliminin radikalleşme süreçlerine evrilmesini, Kanlı Pazar olayını ve Dev-Genç zemininde ayrışan Deniz Gezmiş liderliğindeki THKO ile Mahir Çayan öncülüğündeki THKP-C'nin teorik ve pratik hatlarını inceliyor. 12 Mart muhtırasının ardından İbrahim Kaypakkaya çizgisiyle kurulan TKP/ML-TİKKO'nun kırsal stratejisi, 1974 Genel Affı'nın cezaevlerini birer ideolojik eğitim merkezine dönüştürmesi ve Dev-Yol fraksiyonunun Direniş Komiteleri örgütlenmesi irdeleniyor. Dönemin Emniyet Teşkilatı içindeki Pol-Der ve Pol-Bir bölünmesi ile Muhsin Yazıcıoğlu ve Abdullah Çatlı yönetimindeki ÜGD'nin komando kampları üzerinden yürüttüğü paramiliter tahkimat nesnel verilerle çözümleniyor. 1978'de Abdullah Öcalan önderliğinde kurulan PKK'nın Hilvan-Siverek aşiret çatışmaları ve sol içi tasfiyeleri irdelenirken, 12 Eylül askeri darbesinin Mamak ve Diyarbakır cezaevlerindeki insan hakları ihlalleri arşiv belgeleriyle tartışılıyor. Dosya; 1990'ların Muammer Aksoy, Uğur Mumcu ve Ahmet Taner Kışlalı suikastlarından Susurluk skandalına, 2003 İstanbul saldırıları ile DEAŞ eylemlerinden 15 Temmuz darbe girişimine uzanan geniş bir tarihsel yayılımı resmi tutanaklar ve dönemin gazete manşetleriyle soruşturuyor.